Brief aan Asjer, 1 mei 2026

In navolging van vader Max en dochter Natascha van Weezel, die elkaar – eerst op de Jonetwebsite en later in dagblad Trouw – brieven schreven, voeren mijn zoon Asjer en ik een correspondentie in het NIW (Nieuw Israëlietisch Weekblad). Na een week plaats ik de brieven door in dit blog.


Lieve Asjer,

We hadden afgesproken het in onze brieven liever niet over politiek te hebben. En ook niet over antisemitisme. Héél soms zit iets me zo hoog, dat ik me niet voor 100 procent aan de afspraak houd. Dit is zo’n brief.

Onlangs debatteerde de Tweede Kamer over het rapport van de Taskforce Antisemitismebestrijding. Ik heb even gekeken, maar hield het niet lang vol. Na een paar minuten was namelijk al duidelijk dat sommige politici het onderwerp willen misbruiken voor hun eigen agenda. Antisemitisme? Dat komt van moslims, riep een Kamerlid. Dus: minder moslims toelaten en voilà, probleem opgelost. Niet zijn letterlijke tekst, maar dit was zeker de strekking.

De reactie van een collega-Kamerlid, een telg uit de Joodse famile Bromet, verdient wat mij betreft een eervolle vermelding. “Wie denkt u dat mijn familie vermoord heeft?” vroeg ze. Soms is één zin genoeg. Simpele verklaringen kloppen zelden, simpele oplossingen nooit.

Maar ik wilde eigenlijk iets anders benoemen. Tijdens het debat deed de minister van Justitie en Veiligheid een toezegging: er komt extra geld voor de beveiliging van Joodse instellingen. Hij vond nog eens 700.000 euro op zijn begroting. Samen met wat er al was, kom je dan op zo’n 2 miljoen euro per jaar.

Dat klinkt best aardig. Twee miljoen is geen kattenpis. Het is in elk geval meer dan ik deze week ben tegengekomen op mijn bankrekening. Maar is het echt een mooi bedrag? Wat kun je daarmee doen?

Ik wind me nog wel eens op als er binnen onze gemeenschap gemopperd wordt als ‘we’ ergens niet expliciet genoemd worden. Als de premier, of de koning, bijvoorbeeld een wens uitspreekt ter gelegenheid van het Suikerfeest, maar geen woord zegt over Pesach. Houd eens op met vergelijken, denk ik dan, het is geen wedstrijd in aandacht. Maar nu betrapte ik mezelf op iets soortgelijks.

Twee miljoen euro voor de beveiliging van alle Joodse gebouwen in Nederland. Alle sjoels, scholen, instellingen. Van Groningen tot Maastricht, van kleine gemeenschappen tot de grote steden. Omgerekend is dat iets meer dan anderhalve ton per maand. Voor het hele land. Voor alles.

En toen dacht ik: is dat veel? Of voelt het alleen als veel omdat het om een bedrag met zes nullen gaat? Ben ik ondankbaar? Onwillekeurig ging ik nu zelf vergelijken. Met de beveiliging van één persoon, een politicus, je weet wie ik bedoel.

Laat ik vooropstellen: het is verschrikkelijk dat iemand al jaren zo bedreigd wordt dat permanente beveiliging nodig is. Dat gun je niemand. Vrijheid inleveren omdat je luid en duidelijk je mening verkondigt – dat hoort niet in een democratie. Nooit. Punt, uit.

Maar die persoonsbeveiliging kost veel geld. Precieze cijfers zijn er niet (dat is logisch), maar de schattingen die rondgaan, liggen tussen de 5 en 10 miljoen euro per jaar. Voor één persoon.

Dat wringt toch een beetje. Want hoe leg je uit dat de beveiliging van een hele gemeenschap – met tienduizenden mensen en talloze gebouwen – minder kost dan die van één individu? Natuurlijk, het is niet één-op-één vergelijkbaar. Hij wordt 24 uur per dag bewaakt, dat is een ander soort bescherming. Maar toch. Moeten wij het dan doen met een soort ‘sjabbatbeveiliging’? Een béétje veiligheid, alleen op vrijdagavond en zaterdagochtend? Het klopt gewoon niet.

Ik ga natuurlijk niet roepen dat ik graag zou zien dat deze politicus het land verlaat. Dat soort redeneringen laat ik graag aan anderen over. Maar stel – puur hypothetisch – dat hij zelf besluit ergens anders te gaan wonen, in Hongarije bijvoorbeeld. Dan kunnen we die 5 à 10 miljoen die vrijkomt misschien aan ‘ons’ budget toevoegen?

Goed, ik sluit af, voordat ik alsnog onze afspraak breek en het teveel over politiek ga hebben. Volgende keer schrijf ik over iets luchtigers. Misschien over jou – dat is altijd een veilig onderwerp.

Je liefhebbende vader,

Michel


Deze brief verscheen eerder als column in het NIW (Nieuw Israëlietisch Weekblad) van 1 mei 2026.