Brief aan Asjer, 26 juni 2026

In navolging van vader Max en dochter Natascha van Weezel, die elkaar – eerst op de Jonetwebsite en later in dagblad Trouw – brieven schreven, voeren mijn zoon Asjer en ik een correspondentie in het NIW (Nieuw Israëlietisch Weekblad). Na een week plaats ik de brieven door in dit blog.


Lieve Asjer,

Je weet dat autorijden, zeker als het om lange afstanden gaat, niet mijn grote hobby is. Op de terugreis uit Zuid-Frankrijk maken we daarom een paar dagen een tussenstop. Vrijwel altijd is Troyes onze pleisterplaats. Op zes uur rijden van Amstelveen is het min of meer halverwege. En Troyes ligt in het zuidelijke deel van de regio Champagne, met vlakbij het gehucht Montgueux waar wij een alleraardigste dame kennen die uitstekende champagnes produceert. Eén bezoek ligt dus vast! Troyes is verder een leuk stadje dat bovendien de geboorte- en woonplaats was van de bekendste verklaarder van de Talmoed: Rabbi Sjlomo Jitschaki, oftewel Rasji. Er is een monument en er is het indrukwekkende Maison Rachi, museum, studiecentrum en nog veel meer ineen. Genoeg te doen voor een kort verblijf.

Terug in Amstelveen begint het gewone leven weer. “Is er voor jou als pensionado dan veel verschil tussen ‘vakantieleven’ en ‘gewoon leven’” hoor ik je al denken. Ja, toch wel. Op vakantie in Frankrijk ben ik minder bezig met alledaagse beslommeringen. Dan blijft er meer tijd over om van alles en nog wat te lezen. En natuurlijk lees ik wel eens iets over Joden of over Israël. Ik neem je even mee …

In De Groene Amsterdammer las ik een artikel van Margalith Kleijwegt. Ik ben een fan van haar, maar onze meningen lopen wel eens uiteen. De kop boven haar artikel was Joods en ongebonden. ‘Ongebonden’ lees ik altijd als niet gebonden aan een Joods kerkgenootschap, maar dat wordt hier niet bedoeld, het gaat hier om ‘niet gebonden aan Israël’. Kleijwegt interviewt o.a. in Nederland wonende Israëli’s en Nederlanders met een Israëlische ouder. Haar eigen mening komt ook naar voren. De indruk die ze geeft, is dat ze het tijd vindt voor een emancipatie van Nederlandse Joden. Emancipatie in die zin, dat we maar eens los moeten komen van onze binding met Israël. Daar gebeurt, in haar optiek, zoveel dat niet door de beugel kan, met zo’n land wil je niet vereenzelvigd worden. Ik hoef niet uit te leggen – zeker aan jou niet - wat ik vind van allerlei zaken die in Israël spelen, wat ik vind van de huidige leiders, et cetera. Er gebeurt helaas veel dat ik, met een dubbele ontkenning, bijna onmogelijk niet kan veroordelen. Dat is pijnlijk, heel pijnlijk, juist omdat ik me met Israël verbonden voel. Maar dat betekent niet dat ik me verantwoordelijk voel voor wat daar gebeurt, dat is iets anders. Israël is en blijft míj́n Israël, een land, een volk, een cultuur waar ik me altijd mee verbonden zal blijven voelen.

Iets heel anders: in mijn leesdrift kwam ik ook langs een blog van Joanne Nihom dat zij bijhoudt voor het JNF. Wat Joanne schreef maakte me zo blij dat ik het graag met je wil delen. Ze was even op bezoek in Nederland (ze woont in Israël) en ze schrijft over de contacten die ze had tijdens haar bezoek. “Wat me dit keer opviel … was dat mensen opvallend openstonden om over Israël te praten. Op verschillende onverwachte plekken … raakte ik in gesprek met mensen die ik niet kende. Mensen van allerlei verschillende achtergronden, ook moslims. Vaak kwam in het gesprek ter sprake waar ik woonde. Ik verwachtte dan een ongemakkelijke reactie. Die kwam echter niet. Geen enkele keer. Integendeel. De reacties waren hartelijk, positief en vooral nieuwsgierig.”

Wèg met alle doemdenkers, het komt goed.

Je liefhebbende vader,

Michel


Deze brief verscheen eerder als column in het NIW (Nieuw Israëlietisch Weekblad) van 26 juni 2026.